भारतीय रेल्वे भरती 2025 : पद, पगार व सुविधा यांची माहिती

🚆 भारतीय रेल्वेमधील विविध पोस्ट आणि त्यांचे पगार (Pay Scale)

भारतीय रेल्वे ही जगातील सर्वात मोठ्या वाहतूक व्यवस्थांपैकी एक असून, येथे लाखो कर्मचारी कार्यरत आहेत. रेल्वेमध्ये काम करण्याची संधी मिळणे हे अनेक तरुणांचे स्वप्न असते. या सेवेत केवळ स्थिर नोकरीच नाही, तर उत्कृष्ट पगार, सुविधा व पदोन्नतीची संधी देखील उपलब्ध आहे. रेल्वेच्या भरती परीक्षा मुख्यतः ग्रुप A, ग्रुप B, ग्रुप C आणि ग्रुप D या विभागांतर्गत घेतल्या जातात. चला तर पाहूया, रेल्वेमधील प्रमुख पोस्ट, त्यांचे काम व पगार श्रेणी.

---

1. ग्रुप A अधिकारी वर्ग

हे अधिकारी थेट UPSC च्या "इंजिनिअरिंग सर्व्हिसेस" किंवा "सिव्हिल सर्व्हिसेस" परीक्षेतून भरती केले जातात.

पदे : इंडियन रेल्वे ट्रॅफिक सर्व्हिस (IRTS), इंडियन रेल्वे अकाउंट्स सर्व्हिस (IRAS), इंडियन रेल्वे पर्सोनल सर्व्हिस (IRPS), इंडियन रेल्वे इंजिनिअरिंग सर्व्हिस (IRSE) इ.

पगार श्रेणी (Pay Level 10-18) : ₹56,100 ते ₹2,50,000+ (पद व अनुभवाप्रमाणे).

सुविधा : सरकारी बंगलो, गाडी, ड्रायव्हर, फ्री पास, मेडिकल व इतर सुविधा.

---

2. ग्रुप B

हे अधिकारी मुख्यतः रेल्वेतील अनुभवी ग्रुप C अधिकाऱ्यांची पदोन्नती करून तयार होतात. थेट भरती क्वचितच होते.

पदे : सेक्शन इंजिनिअर, डिपो मॅनेजर, ऑफिस सुपरिटेंडेंट.

पगार श्रेणी (Level 7 – 9) : ₹44,900 ते ₹1,77,500.

सुविधा : प्रवास भत्ता, क्वार्टर, मेडिकल सुविधा, पदोन्नतीची चांगली संधी.

---

3. ग्रुप C (NTPC + टेक्निकल पोस्ट्स)

रेल्वेची सर्वात मोठी भरती या गटातून होते. यामध्ये NTPC (Non-Technical Popular Categories) व टेक्निकल पदे दोन्ही येतात.

(अ) NTPC पदे

1. स्टेशन मास्टर

काम : गाड्यांचे वेळापत्रक, प्रवासी सुविधा व सुरक्षा नियंत्रण.

पगार : ₹35,400 ते ₹1,12,400 (Level 6).

2. गुड्स गार्ड

काम : मालगाडीचे नियंत्रण व संचालन.

पगार : ₹29,200 ते ₹92,300 (Level 5).

3. ट्रॅफिक असिस्टंट / कमर्शियल अ‍ॅप्रेंटिस

काम : प्रवास आरक्षण, तिकिट तपासणी व ऑफिस व्यवस्थापन.

पगार : ₹25,500 – ₹81,100 (Level 4 & 5).

4. ज्युनियर अकाउंट्स असिस्टंट / सीनियर क्लर्क

पगार : ₹29,200 – ₹92,300 (Level 5).

5. टायपिस्ट / कनिष्ठ लिपिक (क्लर्क)

पगार : ₹19,900 – ₹63,200 (Level 2).

---

(ब) टेक्निकल पदे

1. ज्युनियर इंजिनिअर (JE)

काम : रेल्वे ट्रॅक, वीजपुरवठा, डिझाइन व देखभाल.

पगार : ₹35,400 – ₹1,12,400 (Level 6).

2. असिस्टंट लोको पायलट (ALP)

काम : रेल्वे इंजिन चालविण्यास मदत करणे.

पगार : ₹19,900 – ₹63,200 (Level 2) + भत्ते.

3. टेक्निशियन

काम : यंत्रसामग्री दुरुस्ती व देखभाल.

पगार : ₹19,900 – ₹63,200 (Level 2).

---

4. ग्रुप D पदे

हे सर्वात खालचे पण अत्यंत महत्त्वाचे पदे आहेत. भरती RRB द्वारे घेतली जाते.

पदे : ट्रॅक मेंटेनर, हेल्पर, पॉइंट्समन, गार्ड असिस्टंट इ.

पगार (Level 1) : ₹18,000 – ₹56,900.

काम : ट्रॅक दुरुस्ती, सफाई, यंत्रसामग्रीला मदत, सुरक्षा तपासणी.

---

5. भत्ते (Allowances)

रेल्वे कर्मचारी पगाराशिवाय अनेक भत्ते मिळवतात :

डीए (Dearness Allowance)

एचआरए (House Rent Allowance)

टीए (Travel Allowance)

फ्री ट्रेन पास व कंसेशन

मेडिकल व कौटुंबिक सुविधा

---

6. पदोन्नतीची संधी

रेल्वेत काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना नियमितपणे पदोन्नती (Promotion) मिळते. उदा. ALP पासून लोको पायलट, मग सीनियर लोको पायलट; क्लर्कपासून स्टेशन मास्टर, ऑफिस सुपरिटेंडेंट पर्यंत पदोन्नती शक्य आहे.